Samopoczucie kobiety w ciąży może się zmieniać zarówno z powodu zmian fizjologicznych w organizmie, jak i szeregu procesów patologicznych. Wczesna konsultacja lekarska i wykrycie odchyleń od normy ma ogromne znaczenie dla życia i zdrowia nie tylko matki, ale i dziecka, dlatego warto znać „sygnały ostrzegawcze” – sytuacje, w których konieczna jest konsultacja lekarska.
1. Krwawienie z pochwy
Krwawienie z pochwy jest częstą przyczyną niepokoju u kobiet na każdym etapie ciąży. Chociaż niewielka ilość śluzu zmieszana z krwistą wydzieliną może być normalna u większości kobiet w ciąży, nie należy ignorować tego objawu i należy natychmiast skonsultować się z lekarzem.
Krwawienie z pochwy w pierwszym trymestrze (do 13 + 6 tygodnia) obserwuje się u 20-40% kobiet w ciąży. Głównymi przyczynami krwawienia we wczesnej ciąży są:
– ciąża pozamaciczna;
– wczesne poronienie;
– poronienie zagrażające;
– zmiany fizjologiczne (związane z implantacją zarodka).
USG przezpochwowe jest podstawą diagnostyki, ponieważ za pomocą tej metody można postawić lub wykluczyć większość rozpoznań we wczesnej ciąży.
Głównymi przyczynami krwawienia w drugim i trzecim trymestrze są:
– wczesna utrata ciąży (do 20 tygodnia);
– krwawienie z pochwy związane z porodem (po 20 tygodniu) lub niewydolnością cieśniowo-szyjkową
– łożysko przodujące lub odklejenie się łożyska;
– pęknięcie macicy lub uwidocznienie naczyń krwionośnych pępowinowych.
Osobno rozróżnia się patologie szyjki macicy, pochwy lub macicy (na przykład polipy, stany zapalne/infekcje, choroby trofoblastyczne), którym może również towarzyszyć krwawienie z pochwy na każdym etapie ciąży.
2. Nadmierne nudności i wymioty
Odczuwanie łagodnych nudności w czasie ciąży jest całkiem normalne. Pewien stopień nudności z wymiotami lub bez występuje u około 90% kobiet w ciąży. Objawy te pojawiają się zwykle w 5-6 tygodniu ciąży, osiągają szczyt w 9. tygodniu i ustępują w 16-18. tygodniu. Jeśli kobieta doświadcza nadmiernych i ciągłych nudności oraz uporczywych wymiotów, powinna jak najszybciej poinformować lekarza. Ważne jest, aby nie pominąć hiperemesis gravidarum, która jest ciężką postacią nudności i wymiotów w czasie ciąży i może prowadzić do odwodnienia. Nudności i wymioty po 20. tygodniu, którym towarzyszy ból brzucha, gorączka, biegunka, ból głowy lub miejscowe objawy brzuszne, nie są normalne w czasie ciąży i wymagają dokładnego badania.
Jeśli kobieta ma wątpliwości co do nasilenia nudności, zawsze najlepiej skontaktować się z lekarzem, aby wykluczyć powikłania.
3. Zmiana charakteru ruchów płodu.
Odczuwanie ruchów płodu jest uspokajające dla kobiet w ciąży, natomiast zmniejszenie ich liczby jest częstym powodem do niepokoju. Chociaż objaw ten niekoniecznie wskazuje na coś poważnego, ważne jest, aby zgłosić go lekarzowi, aby upewnić się, że z dzieckiem wszystko jest w porządku.
Około 40% kobiet w ciąży odczuwa co najmniej raz w trakcie ciąży zaburzenia spowodowane ruchami płodu i na szczęście większość tych epizodów ma charakter przejściowy.
Diagnoza zmniejszonej aktywności ruchowej płodu opiera się na jakościowej (subiektywnej) percepcji matki. Pacjentkom zaleca się dalszą diagnostykę, jeśli doświadczą znacznego i utrzymującego się zmniejszenia aktywności ruchowej płodu, i nigdy nie czekać dłużej niż dwie godziny, jeśli nie ma ruchów płodu. Kobieta w ciąży powinna zostać poinstruowana, aby zwrócić się o pomoc lekarską, jeśli policzy mniej niż 10 ruchów przez 2 kolejne godziny w okresach, gdy płód jest zazwyczaj aktywny, a kobieta leży na boku (nie na plecach) i koncentruje się na liczeniu.
Chociaż kryteria diagnostyczne tego stanu są kontrowersyjne, ponieważ nie zdefiniowano liczby ruchów płodu, która wiarygodnie odróżnia ciążę prawidłową i zdrowy płód od ciąży o zwiększonym ryzyku niekorzystnych skutków, UpToDate podaje 4 przykłady wartości progowych do oceny liczby ruchów płodu, aby mieć pewność co do jego dobrostanu:
— odczucie co najmniej 10 ruchów płodu w ciągu dwóch godzin, gdy matka odpoczywa i koncentruje się na liczeniu;
— odczuwanie co najmniej 10 ruchów płodu w ciągu 12 godzin podczas normalnej aktywności matki;
— odczuwanie co najmniej 4 ruchów płodu na godzinę, gdy matka odpoczywa i skupia się na liczeniu;
— odczuwanie co najmniej 10 ruchów płodu w ciągu 25 minut od 22 do 36 tygodnia ciąży i przez 35 minut od 37 tygodnia ciąży lub później.
4.
Gorączka Gorączka jest jedną z najczęstszych przyczyn szukania pomocy medycznej w czasie ciąży. Należy pamiętać, że prawidłowa temperatura ciała kobiety w ciąży wynosi od 36,4 do 37,2°C.
Wyższe wartości budzą pewne obawy. Uważa się, że gorączka w czasie ciąży może być związana zarówno z powikłaniami położniczymi (poronienie, przedwczesny poród, zapalenie błon płodowych), jak i istotnymi niekorzystnymi skutkami dla matki (sepsa, uszkodzenie narządów) i płodu (wady rozwojowe, śmierć płodu).
Zgłoszenia matek dotyczące przeziębienia lub grypy z gorączką były istotnie związane z 8 wadami wrodzonymi (bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa, przepuklina mózgowa, rozszczep wargi z rozszczepem podniebienia lub bez, zarośnięcie/zwężenie jelita grubego, obustronna agenezja/hipoplazja nerek, wady kończyn i wytrzewienie).
Dlatego kobiety w ciąży powinny zwrócić się o pomoc lekarską, jeśli ich temperatura ciała wzrośnie powyżej normy.
5. Silny ból brzucha
Jeśli kobieta odczuwa regularny, uporczywy i/lub silny ból brzucha, powinna poinformować o tym swojego lekarza.
Oceniając pacjentki w ciąży z bólem brzucha, lekarz powinien wziąć pod uwagę normalne zmiany fizjologiczne/anatomiczne związane z ciążą, ponieważ wpływają one na interpretację objawów przedmiotowych i podmiotowych oraz wyników badań laboratoryjnych. Na przykład, dyskomfort w jamie brzusznej, nudności, wymioty i zaparcia mogą wystąpić podczas prawidłowego przebiegu ciąży.
6. Podejrzenie pęknięcia błon płodowych
Przedwczesne pęknięcie błon płodowych (PROM) to pęknięcie błon płodowych przed 37. tygodniem ciąży. Jest ono związane z około jedną trzecią porodów przedwczesnych. PROM występuje u 3% kobiet w ciąży.
Klasycznym objawem klinicznym PROM jest nagły „wyciek” przejrzystego lub jasnożółtego płynu z pochwy, który przesiąka przez ubranie. Panuje błędne przekonanie, że płyn owodniowy powinien „wylewać się jak fontanna”: wiele pacjentek obserwuje stały lub przerywany wyciek niewielkiej ilości płynu, a niektóre kobiety opisują po prostu uczucie nadmiernej wilgotności pochwy lub krocza.
Przy najmniejszym podejrzeniu wycieku płynu owodniowego kobieta powinna skonsultować się z lekarzem.
Należy również skonsultować się z lekarzem, jeśli u kobiety w czasie ciąży występuje którykolwiek z poniższych stanów:
— ból głowy, który nie ustępuje lub nasila się z czasem;
— znaczne zmęczenie;
— silny obrzęk dłoni, palców lub twarzy;
— obrzęk, zaczerwienienie lub ból nogi;
— ból w klatce piersiowej lub szybkie bicie serca;
— niewyraźne widzenie;
— zawroty głowy lub omdlenia;
— myśli samobójcze;
— trudności w oddychaniu lub duszność, która się nasila;
— silna biegunka;
— ból, pieczenie lub trudności z oddawaniem moczu;
— nietypowa wydzielina z pochwy;
— obolałe, popękane lub krwawiące sutki;
— ból lub skurcze ramion, nóg lub klatki piersiowej.
To nie jest pełna lista schorzeń, które mogą wymagać interwencji medycznej. Jeśli kobieta nie jest pewna, czy objaw jest poważny, ale czuje się źle, zawsze najlepiej zaufać swojej intuicji i instynktowi i ponownie skontaktować się z lekarzem. Jeśli wystąpi problem, zapewni to szybką pomoc medyczną. Jeśli problem nie zostanie wykryty, przynajmniej kobieta i jej rodzina będą uspokojeni.
